صلاحیت دادگاههای ایران در دعاوی بین المللی معمولا بر اساس محل سکونت خوانده، محل وقوع قراردادها و… مشخص میشود و حتی در دعاوی دارای طرف خارجی، دادگاه ایرانی در شرایطی چون وجود ارتباط موثر میان دعوا و ایران میتواند صالح باشد.
منظور از صلاحیت دادگاه چیست؟
صلاحیت دادگاههای ایران در دعاوی بین المللی موضوعی است که میخواهیم در مقاله حاضر راجع به آن صحبت کنیم اما پیش از آن قصد داریم تعریفی از صلاحیت دادگاه ارائه دهیم. منظور از صلاحیت دادگاه، توانایی قانونی دادگاه جهت رسیدگی به دعاوی و صدور حکم در موضوعی خاص است. تعیین دادگاه صالح در دعاوی بین المللی اهمیت خاصی پیدا میکند زیرا این امکان وجود دارد که افراد از کشورها و نظامهای حقوقی متفاوتی باشند.
آیا دادگاههای ایران در دعاوی بین المللی صلاحیت دارند؟
در پاسخ به این سوال که آیا دادگاههای ایران در دعاوی بین المللی صلاحیت دارند یا خیر باید بگوییم که این موضوع تحت تاثیر عوامل مختلف است و در برخی موارد، دادگاههای ایرانی صلاحیت دارند اما این صلاحیت، مطلق نبوده و متاثر از قوانین داخلی و اصول حقوق بین الملل است. وکیل بین المللی گروه لاهه توضیح میدهد:
- در مواردی که پای یک قرارداد در میان است و طرفین دادگاه ایران را به عنوان مرجع حل اختلافاتشان تعیین کردند، دادگاه ایرانی صالح است.
- چنانچه طرف دعوا ایرانی باشد یا برای مثال، قرارداد موضوع دعوا در ایران امضا شده باشد، ممکن است دادگاه ایرانی صلاحیت رسیدگی به آن را داشته باشد.
- در دعاوی خانوادگی بین افراد ایرانی و خارجی، معمولا دادگاههای ایران صلاحیت رسیدگی دارند اما موضوع نباید با قوانین ایران در تناقض باشد.
- و…
محدودیتها و موارد عدم صلاحیت
در برخی موارد، دادگاههای ایران صلاحیت رسیدگی به دعاوی بین المللی را نخواهند داشت. وکیل ایرانیان خارج از کشور از گروه لاهه این محدودیتها را توضیح میدهد:
- زمانی که طرفین دعوا به صورت رسمی و معتبر، داوری بین المللی را انتخاب کرده باشند، دادگاه ایرانی صالح نیست.
- چنانچه هیچ ارتباط موثری میان دعوی و ایران وجود نداشته باشد، دادگاه ایرانی صلاحیت بررسی و رسیدگی به پرونده را ندارد.
- در آن دسته از دعاوی که مربوط به اعمال حاکمیتی دولتهای خارجی هستند، دادگاه ایرانی محدودیت دارد.
- زمانی که رسیدگی قضایی خارجی در جریان باشد، دادگاه ایرانی محدودیت خواهد داشت.
- برخی دعاوی مثل اختلافات مرزی ذاتا در صلاحیت دادگاههای داخلی نیستند و نهادهای بین المللی باید به آنها رسیدگی کنند.
- و…

مشاوره با وکیل امور بین الملل در تهران
حال که راجع به موضوع صلاحیت دادگاههای ایران در دعاوی بین المللی صحبت کردیم، اگر سوال یا ابهامی در این باره برای شما وجود دارد یا برای پیگیری دعوای بین المللی نیاز به کمک دارید، میتوانید با وکلای گروه لاهه در ارتباط باشید. وکلای گروه لاهه متخصص امور بین الملل در حوزه خانواده، تجارت، مهاجرت، ورزش و… هستند و میتوانند به افراد کمک کنند تا در این دعاوی از حقوق خود دفاع کنند. جهت کسب اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت مشاوره با وکیل، با مجموعه لاهه تماس بگیرید.
سوالات متداول
منظور از صلاحیت دادگاه، توانایی قانونی دادگاه جهت رسیدگی به دعاوی و صدور حکم در موضوعی خاص است.
این موضوع تحت تاثیر عوامل مختلف است و در برخی موارد، دادگاههای ایرانی صلاحیت دارند اما این صلاحیت، مطلق نبوده و متاثر از قوانین داخلی و اصول حقوق بین الملل است که توضیحات بیشتر درباره آن در مقاله موجود است.
در مواردی چون انتخاب داوری بین المللی برای رسیدگی به اختلافات، عدم وجود ارتباط موثر میان دعوی و ایران، در جریان بودن رسیدگی قضایی خارجی و… دادگاه ایرانی محدودیت دارد.
معمولا اگر طرف دعوا ایرانی باشد یا برای مثال، قرارداد موضوع دعوا در ایران امضا شده باشد، ممکن است دادگاه ایرانی صلاحیت رسیدگی به آن را داشته باشد.
شما میتوانید با مجموعه لاهه تماس گرفته و وقت مشاوره رزرو کنید تا ولای بین المللی گروه لاهه شما را راهنمایی کنند.











