شرط فورس ماژور در قراردادهای خارجی یکی از بندهای بسیار مهم است که از طرفین در برابر رویدادهای غیرقابل پیشبینی محافظت نموده و از تحمیل مسئولیتهای سنگین در شرایط اضطراری جلوگیری میکند.
منظور از فورس ماژور چیست؟
شرط فورس ماژور در قراردادهای خارجی یا سایر قراردادها به رخدادهای غیرقابل پیشبینی و خارج از کنترل گفته میشود که ممکن است اجرای قرارداد را با مشکل مواجه کرده یا آن را غیرممکن کنند. مواردی چون جنگ، برخی تحریمها، برخی بیماریها و همهگیریها، سیل، زلزله و… نمونههایی از این رخدادها هستند. اگر شرط مورد بحث در قراردادهای بین المللی و سایر قراردادها به صورت دقیق درج نشود، ممکن است پیامدهایی چون محدود شدن امکان فسخ یا تعلیق قرارداد، تفسیر نادرست قرارداد (به ضرر شما)، مسئولیتهای سنگین و… را به دنبال داشته باشد.
نکات مهم برای تنظیم شرط فورس ماژور در قراردادهای خارجی
برای این که شرط فورس ماژور در قراردادهای خارجی، معتبر و قابل اجرا باشد، بایستی عناصر زیر را شامل شود:
- تعریف دقیق فورس ماژور: ذکر تعریف کلی فورس ماژور و سپس ارائه فهرست مصادیق حائز اهمیت است.
- اشاره به تکلیف طرف متاثر: لازم است در قرارداد مشخص شود که طرف متضرر بایستی وقوع حادثه را به سرعت اطلاع داده، مدارک قابل استناد ارائه نموده و درباره تاثیر رخداد بر تعهدات، توضیحات مناسب ارائه دهد.
- اثر فورس ماژور بر اجرای قرارداد: در قرارداد باید مواردی چون امکان یا عدم امکان فسخ، مدت قابل قبول برای تعلیق، وضعیت پرداختها در دوران تعلیق و… مشخص شوند.
- امکان تمدید: معمولا در قراردادهای خارجی باید به این نکته اشاره کرد که در دوران وقوع فورس ماژور، مدت اجرای قرارداد تمدید خواهد شد (به میزان توقف کار).
- شرایط اثبات: در قرارداد باید مشخص شود که برای اثبات وقوع فورس ماژور، لازم است چه مدارکی ارائه شود.
چند توصیه مهم
در این بخش از مقاله قصد داریم چند توصیه حقوقی مهم درباره شرط فورس ماژور را به نقل از وکیل بین المللی ذکر کنیم:
- حتما متن شرط را متناسب با قانون حاکم بر قرارداد تنظیم کنید.
- پیش از امضای قرارداد، شرایط کشور طرف مقابل و ریسکهای تجاری موجود را بررسی نمایید.
- چنانچه قرارداد با شرکت خارجی است، حتما به صورت واضح در بند فورس ماژور راجع به تحریمها صحبت کنید.
- از به کار بردن جملات و عبارات مبهم بپرهیزید.
- در قرارداد به صورت دقیق راجع به پرداختها، خسارتها، تمدید زمان و… صحبت کنید.
- پیش از امضا یا حتی تنظیم قرارداد با وکیل قراردادهای بین المللی مشاوره داشته باشید.
نقش وکیل متخصص در تنظیم شرط فورس ماژور
نقش وکیل متخصص در تنظیم شرط فورس ماژور در قراردادهای خارجی چیست؟ در پاسخ به این سوال باید بگوییم که اختلاف قوانین کشورها، ریسکهای تجاری، پیچیدگی تحریمها و… باعث شده است که تنظیم بند مورد بحث، نیاز به مشورت با وکیل داشته باشد. وکیل قراردادهای بین المللی میتواند بند فورس ماژور را بر اساس استانداردهای معتبر تنظیم نموده، نسخههای مختلف قرارداد را از نظر حقوقی تطبیق داده و از تفسیرهایی از قرارداد که علیه شماست، جلوگیری کند. چنین وکیلی میتواند با تنظیم درست این بند و سایر بندهای قرارداد، از حقوق و منافع شما محافظت نموده و از بروز بسیاری از مشکلات جلوگیری نماید.

مشاوره با وکیل متخصص قراردادهای خارجی
در مقاله راجع به شرط فورس ماژور در قراردادهای خارجی صحبت کردیم و گفتیم که لازم است تنظیم این بند و سایر موارد را به وکلای متخصص بسپارید تا بتوانید از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری کنید. اگر نیاز به مشاوره یا همکاری با وکیل قراردادهای بین المللی دارید، میتوانید با گروه وکلای بین المللی لاهه در ارتباط باشید که خدمات مربوطه را هم در ایران و هم در کشورهای خارجی به شما ارائه میدهند. جهت کسب اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت مشاوره میتوانید با شمارههای موجود در سایت لاهه گروپ تماس بگیرید.
سوالات متداول
شرط فورس ماژور در قراردادهای خارجی یا سایر قراردادها به رخدادهای غیرقابل پیشبینی و خارج از کنترل گفته میشود که ممکن است اجرای قرارداد را با مشکل مواجه کرده یا آن را غیرممکن کنند. مواردی چون جنگ، برخی تحریمها، برخی بیماریها و همهگیریها، سیل، زلزله و… نمونههایی از این رخدادها هستند.
برای این منظور باید تعریف دقیق فورس ماژور، اثر فورس ماژور بر اجرای قرارداد، امکان تمدید و… را در قرارداد درج کنید. توضیحات بیشتر در مقاله موجود است.
عدم درج شرط فورس ماژور در قراردادها ممکن است پیامدهای منفی بسیاری داشته باشد که از جمله آنها میتوان به فقدان امکان تعلیق قرارداد در شرایط اضطراری (که معمولا خسارت به دنبال دارد)، افزایش احتمال فسخ یکطرفه از سوی طرف خارجی، افزایش ریسک محکومیت در داوری بین المللی، مشکلات در زمینه بیمه، حمل و نقل و… اشاره کرد.
وکیل متخصص میتواند بند فورس ماژور را بر اساس استانداردهای معتبر تنظیم نموده، نسخههای مختلف قرارداد را از نظر حقوقی تطبیق داده و از تفسیرهایی از قرارداد که علیه شماست، جلوگیری کند. چنین وکیلی میتواند با تنظیم درست این بند و سایر بندهای قرارداد، از حقوق و منافع شما محافظت نموده و از بروز بسیاری از مشکلات جلوگیری نماید.
شما میتوانید برای تنظیم قراردادهای خارجی با وکیل قراردادهای بین المللی از گروه لاهه در ارتباط باشید.











